W Chlebach odkryto monumentalny kompleks kultowy o 1000 lat starszy od Stonehenge

26 sierpnia 2026, 13:51

W Chlebach w środkowych Czechach archeolodzy znaleźli okrągły monumentalny obiekt kultowy sprzed około 6500 lat. Jest więc on o około 1000 lat starszy niż Stonehenge. Odkrycie daje nam możliwość lepszego poznania wiedzy astronomicznej rolniczych społeczności neolitu Europy Środkowej.



Powódź Magdaleny była tylko jedną z serii 16 wielkich powodzi z lat 1341–1343

26 sierpnia 2026, 08:54

Przez wieki historycy byli przekonani, że tzw. powódź Marii Magdaleny – która rozpoczęła się w lipcu 1342 roku – była największym udokumentowanym tego typu wydarzeniem w średniowiecznej Europie. Nowe badania, przeprowadzone przez międzynarodowy zespół naukowy pod kierunkiem Andrei Kiss i Güntera Blöschla z Wiedeńskiego Uniwersytetu Technologicznego, dowodzą, że pomiędzy jesienią 1341 a końcem 1343 roku Europę nawiedziło aż 16 dużych powodzi. A rok 1342 był rekordowym w ciągu ostatnich 700 lat pod względem liczby takich wydarzeń.


S301 – gwiazda najbliższa czarnej dziurze Drogi Mlecznej to okazja do niezwykłych badań

24 sierpnia 2026, 09:01

Badacze z Instytutu Fizyki Pozaziemskiej im. Maxa Plancka (MPE) odkryli gwiazdę najbliższą Sagittarius A*, supermasywnej czarnej dziurze w centrum Drogi Mlecznej. Gwiazda S301 znajduje się na silnie eliptycznej orbicie i obiega czarną dziurę w ciągu zaledwie 8,7 lat. W trakcie największego zbliżenia znajduje się w odległości zaledwie 12 jednostek astronomicznych od SgrA*. Pędzi wówczas z prędkością 25 000 km/s.


Przemysłowa hodowla kur przyspieszyła rozprzestrzenianie się patogenów

18 sierpnia 2026, 09:53

Przemysłowa hodowla kury domowej doprowadziła do tego, że obecnie na Ziemi żyje 31 miliardów osobników tego gatunku i stanowią one 70% masy wszystkich ptaków na Ziemi. Naukowcy z University of Oxford i University of Sheffield – Oakem J. Kyne, Bridget S. Penman, David J. Kelly i Samuel K. Sheppard – poinformowali na łamach PNAS, że intensywna hodowla drobiu stała się wylęgarnią dla jednego z najgroźniejszych patogenów pokarmowych, bakterii Campylobacter jejuni.


Trzy czarne dziury w bardzo starej galaktyce

17 sierpnia 2026, 11:08

Zespół astronomów kierowany przez Hannah Übler z Instytutu Maxa Plancka odkrył trzy masywne aktywne czarne dziury w jednej galaktyce, którą możemy obserwować w czasie, gdy od Wielkiego Wybuchu minęło 1,15 miliarda lat. Czarne dziury zidentyfikowano w galaktyce J0148-4214. Jej przesunięcie ku czerwieni wynosi z = 5,02. Naukowcy zbadali ją za pomocą urządzenia NIRSpec Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba.


Czarna dziura w gęstym kokonie – niezwykły obiekt z wczesnego wszechświata

17 sierpnia 2026, 10:11

Astronomowie z MIT, University of Hawai‘i, Uniwersytetu w Genewie, Instytutu Astronomii im. Maxa Plancka i innych ośrodków, korzystając z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), natrafili na obiekt, jakiego nigdy wcześniej nie obserwowano. To jaskrawoczerwona plamka widoczna we wczesnym wszechświecie, która powstała zaledwie około 660 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Rozmiarami przypomina ogromną gwiazdę wielkości naszego Układu Słonecznego, ale emituje sto miliardów razy więcej energii, niż jakakolwiek gwiazda mogłaby wyprodukować w procesie syntezy jądrowej.


Astrocyty w dorosłym mózgu potrafią odbudować uszkodzony obszar

13 sierpnia 2026, 09:37

Najnowsze badania opublikowane w Nature Neuroscience pokazują, że dojrzałe astrocyty w mózgu dorosłego zwierzęcia potrafią coś, o co ich nie podejrzewano. Są w stanie odbudowywać utracony obszar poprzez zaskakujący mechanizm przemieszczania jąder komórkowych.


Najczęstsze zagrożenia bezpieczeństwa IT w firmach - jak się przed nimi chronić?

12 sierpnia 2026, 18:19

Cyberbezpieczeństwo przestało być problemem dotyczącym wyłącznie dużych korporacji. Ataki coraz częściej obejmują również małe i średnie przedsiębiorstwa, które nie zawsze posiadają rozbudowane zespoły IT oraz odpowiednie procedury bezpieczeństwa.Dla cyberprzestępcy wielkość organizacji często ma drugorzędne znaczenie. Liczy się przede wszystkim możliwość przejęcia konta użytkownika, zaszyfrowania danych, uzyskania dostępu do systemów albo wykorzystania infrastruktury do dalszych ataków.W praktyce wiele incydentów rozpoczyna się od stosunkowo prostych zdarzeń: kliknięcia w fałszywy link, wykorzystania słabego hasła, nieaktualnego systemu czy błędnie skonfigurowanego dostępu zdalnego.Jakie zagrożenia występują w firmach najczęściej i jakie działania pozwalają znacząco ograniczyć ryzyko?


Badania z CERN-u rzucają wyzwanie popularnej teorii zachowania gluonów w jądrze atomu

12 sierpnia 2026, 11:24

Chociaż kwarki są opisywane jako podstawowe cegiełki materii, niemal cała masa widzialnego wszechświata – od atomów w naszych organizmach po materię wewnątrz gwiazd – pochodzi tak naprawdę z energii gluonów i oddziaływań silnych, które łączą kwarki ze sobą. Zatem zrozumienie, jak gluony zachowują się wewnątrz jądra atomowego jest niezbędne do zrozumienia, jak materia nabywa masę i strukturę, mówi profesor fizyki i astronomii Daniel Tapia Takaki z University of Kansas, który pracuje przy eksperymencie ALICE w CERN-ie.


Kamień runiczny na Wyspach Owczych. Farerczycy chwalą się niezwykle rzadkim odkryciem

12 sierpnia 2026, 09:08

W ubiegłym miesiącu na Wyspach Owczych dokonano niezwykłego odkrycia. Archeolodzy znaleźli kamień z napisami runicznymi. Tego typu odkrycia zdarzają się tam niezwykle rzadko, raz na kilkadziesiąt lat. Znane są jedynie pojedyncze zabytki tego typu.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy